Dag 2 │Video over de 6 domeinen in relatie tot COPD

Vandaag heb ik een hele leuke video voor je, hier maak je kennis met de 6 domeinen: slaap, stress, ademhaling, immuunsysteem, voeding en bewegen. Wat heeft dit met jouw COPD te maken en wat voor invloed heeft slaap op bv omgaan met stress en wat kan eten doen met je buik en wat doet een opgeblazen buik weer met je COPD.

Ga er lekker voor zitten , veel plezier.

Als je niet zo van videokijken houdt dan heb ik een samenvatting van de video in tekst er onder gezet.

COPD is een longziekte (net als bv astma, tuberculose en longkanker).

Astma kenmerkt zich door ontstekingen, daardoor worden de luchtdoorgangen smal en verstrakken de spieren er omheen en krijg je het erg benauwd tijdens een astma aanval. Dit kan veroorzaakt worden door een prikkel zoals koude, parfum, pollen of inspanning. Sommige mensen hebben de combinatie met COPD.

Tuberculose is een infectie, het komt meestal voor in je longen door een bacterie. De behandeling duurt minimaal 6 maanden.

Longkanker is veelvoorkomend, ruim 12.000 mensen krijgen per jaar de diagnose. Afhankelijk van het soort is er behandeling (operatie, chemotherapie, immunotherapie) mogelijk of niet

COPD is een longziekte waarbij je minder makkelijk kan ademen, dit kan doordat delen van je long beschadigd zijn, dat slijm de luchtweg blokkeert of er is sprake van ontsteking en zwelling in de luchtwegen. COPD wordt onder verdeeld in 2 soorten: chronische bronchitis en emfyseem.

Bij de chronische bronchitis zijn je bronchiën steeds ontstoken. De bronchiën zijn de vertakkingen van je luchtpijp naar je longen. Daardoor maakt je lichaam meer slijm aan en is ademen lastiger.

Bij de longemfyseem heb je een verminderde elasticiteit, de rek is er uit. Doordat er lucht achterblijft in de longen, kan de druk niet goed dalen en is uitademen moeilijker. Er is minder zuurstoftransport, dus moeten ook hier de longblaasjes harder werken om de zuurstof in het bloed te krijgen.

De klachten die je meestal hebt bij COPD zijn benauwdheid, hoesten, kortademigheid, vastzittend slijm en vermoeidheid. Ook kun je last hebben van gewichtsverandering en weinig spierkracht.

Soms krijg je een exacerbatie, zo noemen de artsen een longaanval, je kan dan benauwder zijn, meer hoesten of meer slijm hebben, het slijm kan zelfs dikker zijn of een andere kleur hebben. Ook kan je koorts krijgen of een piepende ademhaling hebben of zelfs meer moe zijn dan anders. Kortom het gaat slechter met je. Als het goed is weet je van je (long)arts of longverpleegkundige wat je dan moet doen, evt heb je meer of andere medicijnen nodig. Als dit een aantal dagen duurt moet je misschien wel even contact opnemen met je behandelend arts om een ziekenhuisopname te voorkomen.

Natuurlijk zit de oorzaak in de ontstoken bronchiën, het produceren van meer slijm, het willen ophoesten van die slijm. Maar wist je dat als je door je neus ademt er veel meer zuurstoftransport kan plaatsvinden van de longblaasjes naar het bloed? En kan die enorme vermoeidheid misschien komen door een slaaptekort omdat je gewoon geen nacht doorslaapt?

En als je afweersysteem heel druk is met het verwerken van bv bewerkte voeding dan heeft deze veel minder tijd en energie om aan het herstel van je longen te werken. En door stress ga je hoger ademen en dat geeft dan weer kortademigheid, benauwdheid, duizeligheid en hartkloppingen. Misschien heb je geen invloed op de COPD zelf maar je hebt wel invloed hoe jij omgaat met stress en spanning, ook rondom de ziekte COPD. En als je moe bent dan ga je minder bewegen en dan neemt je spiermassa af en als je spiermassa afneemt komt je gewicht ook in gevaar. Kortom het is niet zo simpel allemaal.

Op longfonds.nl kun je heel veel informatie en filmpjes vinden die misschien het voor jou nog helderder maken.

Omdat het niet zo makkelijk is ga ik nu per domein wat uitleggen in relatie tot COPD. Laten we beginnen met het Immuunsysteem:

Immuunsysteem

Als je COPD hebt dan ben je veel vatbaarder voor infecties door virussen en bacteriën. Het is dan ook heel belangrijk om je lichaam te wapenen tegen al die infecties, zeker de infecties die helemaal niet nodig zijn, zodat je lichaam zich niet bezig hoeft te houden met zaken die alleen maar energie en tijd kosten. Dus dat betekent een optimaal werkend leger die je in kan zetten tegen alle bacteriën. Maar hoe doe je dat?

Een goed werkend afweersysteem begint eigenlijk al in de mond, hier ga ik het mn hebben over de darmen, in de grote cursus komt alles uitgebreider aanbod.

In je darmen leven allerlei bacteriën, parasieten, schimmels en gisten (laten we ze gewoon beestjes noemen), het ene beestje is weer beter voor ons dan de andere, maar als ze in evenwicht leven is er niets mis mee.

Je darmen (eigenlijk het hele stelsel van je mond tot aan je kont) kun je je voorstellen als je tuin en de darmwand is de muur van het kasteel met daarachter een leger om het kasteel te verdedigen zodat het huishouden (je lichaam) zich geen zorgen hoeft te maken en gewoon hun werk kan doen.

Tussen de stenen door kan wel wind (vocht) komen, maar dat zorgt voor een frisse wind in het kasteel. Als er iets anders naar binnen wil dan moet de poortwachter de poort eerst open doen.

Maar wat nu als er in de muur kieren en gaten komen door bv het gaan woekeren van een teveel aan klimplanten of beestjes die de muren stuk maken en alles zomaar naar binnen kan zonder dat de poortwachter bewust de poort open doet? En dan gaat het echt niet alleen om vijanden, maar ook landlopers, dieven en mensen die niets in het kasteel te zoeken hebben, je wil vast niet dat de mensen die je groenten, vlees en kip dit door de gaten en kieren van de muur proppen, dat wil je netjes hebben waar en hoe het hoort.

Stel je soldaten zijn continue bezig met mensen te verwijderen die niet in het kasteel horen, maar ook niet perse schadelijk zijn voor het kasteel, dan worden ze afgeleid, kunnen niet meer trainen voor de echte vijand of ze missen de echte vijand die dan voor veel problemen zorgen in een deel van het kasteel (denk aan de bacteriën en virussen die de longen binnen dringen). Dat geeft een hoop troep en ellende en het huishoudelijke personeel (lever, nieren, longen, huid, ogen, neus etc) maken weer overuren om de boel weer te herstellen.

Wat is nu belangrijk voor je tuin, zorg er voor dat alle planten en beestjes samen met elkaar in evenwicht leven in de tuin. Dat ze daar genoeg voedsel krijgen, maar vooral dat iedereen te eten krijgt. Dus dat betekent in de praktijk dat jij gevarieerd moet eten. Dus niet altijd hetzelfde soort product. Bij gevarieerd eten is iedereen in de tuin blij en blijft de muur heel en kunnen de butlers gewoon hun deuren opzetten als er iets is in de tuin dat naar binnen mag en dat goed is voor het huishouden. Zo draait het huishouden op rolletjes en ben je veel minder vaak ziek.

Als er elke keer ongedierte binnenkomt door de kieren en gaten dan zijn je personeelsleden zo druk dat het ongelooflijk veel energie kost om iedereen weer te verwijderen. Energie die je eigenlijk nodig hebt om te kunnen leven.

Hier kun je wat aandoen door verstandig te eten voor je darmen: veel verschillende groente, met name de seizoensgroenten

Stel je eet alleen maar yoghurt, dan heb je een overvloed aan de yoghurtbacterie, maar die kan er dan weer voor zorgen dat andere bacteriën wegkwijnen. Dus een gevarieerd voedingspatroon is zo belangrijk. Als je bv veel suikerhoudend voedsel eet dan zijn de bacteriën die daarvan houden in de meerderheid en dan zou je wel eens een wat meer opgeblazen buik kunnen hebben. Laat nu veel mensen met COPD last hebben van een opgeblazen buik (kan zeker door je ademhaling komen), maar komt dat dan door COPD, ademhaling of voeding??? Op de COPD heb je geen invloed, wel wat je in je mond stopt of hoe je ademt. Diezelfde bacteriën zorgen er voor dat andere bacteriën hun werk niet goed kunnen doen om bv een mooie muur om je tuin te bouwen die zorgt dat er niets zomaar uit je tuin kan gaan zonder dat daar toestemming voor gegeven is.

Voeding

Ik heb je net al laten zien dat een gevarieerd voedingspatroon erg belangrijk is om je darmen waar een groot deel van het immuunsysteem zit goed te laten werken. Je hebt daarvoor veel vezels nodig, deze haal je mn uit groenten en fruit. Maar je heb ook veel eiwitten nodig, het lichaam gebruikt deze als bouwstoffen voor lichaamscellen. De huid, de spieren, de botten en het bloed zijn opgebouwd uit eiwitten. Ook zorgen de eiwitten er voor dat je op gewicht blijft en dat is natuurlijk heel fijn als je weet dat ongeveer 35% van de mensen met COPD ondergewicht heeft. Daarnaast heeft nog eens 10 procent een normaal gewicht maar te weinig spiermassa. Twee derde van de mensen met een milde vorm van COPD hebben overgewicht en risico op alle gevolgen van dien.

Dus ook voor een redelijk verloop van COPD is het belangrijk dat je een gezond gewicht hebt zodat je naast je COPD niet nog meer chronische ziektes ontwikkelt die je nog meer gezondheidsklachten geeft.

Dus gezonde voeding is belangrijk voor een gezond lichaam, maar wist je dat er ook voeding is dat echt een verbetering van je longfunctie geeft?

Ik geef je een aantal voorbeelden:

Bieten en bietenbladeren zijn rijk aan nitraten, deze bevorderen de longfunctie, ook zitten ze vol met magnesium, kalium, vitamine C en een stofje dat schadelijke deeltjes die de cellen aantasten kan vangen (carotenoïde antioxidanten).


Paprika’s behoren tot de rijkste bronnen van vitamine C, een in water oplosbare voedingsstof die een krachtige antioxidatieve werking heeft in je lichaam. Dus weer het stofje dat de schadelijke deeltjes kan vangen die de cellen kan aantasten. Voldoende vitamine C innemen is vooral belangrijk voor mensen die roken. Vanwege de schadelijke effecten van sigarettenrook op de antioxidantvoorraden in het lichaam, wordt mensen die roken aangeraden 35 mg vitamine C per dag extra in te nemen. Uit vele studies blijkt echter dat rokers baat kunnen hebben bij hogere doses vitamine C en dat rokers met een hoge vitamine C-inname een betere longfunctie hebben dan rokers met een lagere vitamine C-inname (8). De consumptie van slechts één middelgrote paprika (119 gram) levert 169% van de aanbevolen hoeveelheid vitamine C

Het eten van blauwe bessen en bosbessen, die boordevol voedingsstoffen zitten, wordt in verband gebracht met een aantal gezondheidsvoordelen, waaronder de bescherming en het behoud van de longfunctie. Blauwe bessen bevatten veel stofjes (Anthocyanen) waarvan is aangetoond dat ze longweefsel beschermen tegen oxidatieve schade. Uit een onderzoek onder 839 veteranen bleek dat de inname van blauwe bessen samenhing met de langzaamste afname van de longfunctie en dat de consumptie van 2 of meer porties blauwe bessen per week de afname van de longfunctie met wel 38% vertraagde, vergeleken met een lage of geen inname van blauwe bosbessen (23).

Yoghurt is rijk aan calcium, kalium, fosfor en selenium. Volgens onderzoek kunnen deze voedingsstoffen de longfunctie helpen verbeteren en beschermen tegen het risico op COPD (36). Uit een studie bij Japanse volwassenen bleek dat een hogere inname van calcium, fosfor, kalium en selenium geassocieerd was met markers voor een verhoogde longfunctie, en dat degenen met de hoogste calciuminname 35% minder risico liepen op COPD

Ademhaling

Doordat je vaak zo benauwd bent en stiekem ook doordat het een gewoonte is geworden, adem je vaak door je mond. Als je COPD hebt dan adem je ook heel vaak door je mond en als je dat dan nog eens tijdens inspanning doet, maar ik zie heel veel mensen die inademen door de mond terwijl ze gewoon aan het zitten zijn. Je lichaam is dan niet aan het rusten, maar geeft op dat moment echt gas en daardoor kun je je veel benauwder voelen dan je hoeft te zijn. Als je lichaam in de gasstand staat dan kun je ook veel minder makkelijk in slaap vallen of lekker doorslapen.

Een hoge ademhaling zorgt voor een langzame stofwisseling en de verbranding van verkeerde brandstoffen

Dè spier om mee te ademen is je middenrif. Je middenrif lijkt op een halve bal en hecht aan je ribben, je borstbeen, je wervelkolom, maar ook aan je diepe heupbuiger, je hart en je longen liggen op het middenrif en het is verbonden via je bindweefsel met je hoofd. De spier verdeelt je romp in tweeën: een borstholte en een buikholte, het zit verbonden aan je borst, long en buikvlies. Wow wat een impact. Zo prachtig gemaakt!

In de rust in lichaam zit en in stand erbij lopen gebruik je je middenrif om te ademen. Dat is de spier die je het beste kan, maar wat gebeurt er nou wij gebruiken veel te vaak onze halsspieren de kleine borstspier de voorste zaag spieren en die buiten ze tussenribspieren om te kunnen ademen deze spieren die kunnen ons echt wel helpen om te ademen maar ze zijn eigenlijk bedoelt om om ze bedoeld om het lichaam te stabiliseren dus de hals spieren die zorgt ervoor dat je hoofd rechtop kan blijven is deze nou wordt deze nou ingezet bij de ademhaling dan kan die veel minder makkelijk gebruikt worden om je nek te stabiliseren wat gebeurt er dan vervolgens dan krijg je last van je mijn nek dus Mensen die eigenlijk een verkeerde ademhaling hebben dus niet het juiste spier gebruiken dus niet het middenrif gebruiken hebben heel vaak last van hoofdpijn en nekpijn niet Alleen je halsspieren maar rook je nek spieren je rugspieren worden gebruikt om de om te helpen bij de ademhaling Als je uitademt dan gebruik je de achterste zaag spieren je buikspieren en de binnenste tussenribspieren ook dit zijn de hulp ademhalingsspieren je middenrif is heel goed die staat om dat zelf te regelen Als je enorme inspanning hebt Als je bijvoorbeeld wegrent of Als je de marathon loopt dan mag je deze spieren echt wel gebruiken maar absoluut niet in rust.

Slaap

Als je te weinig slaapt dan ben je zo ontzettend vermoeid dat je al bij het opstaan veel minder energie hebt. Als je weinig energie hebt ga je vaak meer en ongezonder eten om aan energie te komen. De makkelijkste manier is dan ook om suiker en vette bewerkte producten te eten. Ook is dit vaak kant en klaar en makkelijk klaar te maken.

Stress

Stress kan een rol spelen bij een longziekte zoals COPD. Dit kan meer klachten van kortademigheid, benauwdheid en piepende ademhaling geven. Ook houd je bij stress vaak je adem in, zodat je niet doorademt.

De longen reageren vaak veel heftiger op prikkels zoals temperatuurswisselingen, stof pollen, maar stress is dus ook zo’n prikkel waar op je heftig reageert. De spiertjes om je luchtwegen trekken dan samen, waardoor je je heel benauwd kan voelen. Naast dat je spiertjes om je luchtwegen gaan samentrekken zorgt stress er ook vaak voor dat je hoger en sneller gaat ademhalen. Op zich is dat natuurlijk een prachtige reactie van het lichaam, want het komt in een staat van actie waardoor je bv heel hard kan wegrennen voor gevaar. Maar meestal hoeven wij niet meer weg te rennen voor het gevaar en blijft deze actie in ons lichaam, waardoor je je weer kortademig, duizelig gaat voelen en last kunt krijgen van hartkloppingen. Niet handig dus..

Maar wat nu als je te maken hebt met veel stress in je leven? Helaas kunnen we ons leven niet uitzoeken en komt er op ons pad wat er komt. Ook een ziekte als COPD, misschien sla je jezelf voor het hoofd omdat je al veel eerder had willen stoppen met roken, misschien wordt je boos op de fabriek in je buurt die zorgt voor slechtere leefomstandigheden, misschien heb je gewoon pech om dat het in jouw geval erfelijk is. Yes boos worden mag, maar boos blijven is dus niet handig omdat dat alle reacties in stand blijft houden. Dus probeer die ziekte te accepteren. Praat er met iemand over, ook als je er nu even niets aan kan doen omdat je met spanning wacht op uitslagen, accepteer dat je je een tijdje gespannen gaat voelen en concentreer je je op je ademhaling (adem door die neus)

Iemand die het probleem aanpakt maakt minder stresshormonen aan dan iemand die er voor wegloopt. Wees je er dus bewust van dat het goed is om met stress aan de slag te gaan. Waar komt de spanning vandaan en wat kan jij er aan doen om het te veranderen. Wat geeft energie en wat kost je energie.

In de cursus COPD, LEEF er mee vertel ik je nog veel meer over hoe je hier mee om kan gaan en wat dat ook weer doet met je hormonen en wat dat dan ook weer doet met je COPD

Bewegen

Waarschijnlijk zal je al gemerkt hebben dat je kortademig bent bij matige inspanning en dat is vervelend. Wat ik nu vaak zie gebeuren is dat mensen met COPD nog minder gaan bewegen, waardoor ze al bij lichte inspanning kortademig raken. Dit leidt dan weer tot nog minder bewegen wat dan echt weer conditie verlies geeft en daardoor zijn mensen al kortademig bij de alle daagse dingen zoals aankleden, douchen etc. Je krijgt dan spiermassa verlies en daardoor kun je nog minder bewegen. Doordat je minder kan bewegen gaat de kwaliteit van je leven ook echt naar beneden. Ook heb je een grotere kans om weer in het ziekenhuis te belanden.

Om dit tegen te gaan zul je echt moeten gaan bewegen: tegen de stroom inzwemmen! Ga wandelen, fietsen, tuinieren, stoffen, boodschappen doen, pilates of krachttraining doen. Zorg dat je in beweging blijft! Dan kun je veel meer en veel langer doen waar jij zin in hebt. Kost bewegen niet zoveel energie en die energie kun je lekker steken in het herstellen van bv een bijna luchtweginfectie.

Scroll naar boven